Cẩm nang quản lý 13/10/2026 • Đội ngũ chuyên gia aSeller

Cách tạo phần mềm bán hàng bằng Excel: mẫu 5 sheet có công thức cho cửa hàng văn phòng phẩm

Mẫu 5 sheet Excel để ghi bán hàng, tính tồn kho và báo cáo lãi gộp, kèm công thức và dấu hiệu cần chuyển sang phần mềm.

Cách tạo phần mềm bán hàng bằng Excel: mẫu 5 sheet có công thức cho cửa hàng văn phòng phẩm

Chủ cửa hàng nhập số liệu bán hàng vào bảng tính trên máy tính

Cách tạo phần mềm bán hàng bằng Excel thực chất là dựng một bộ bảng tính liên kết với nhau: một bảng danh mục hàng, một bảng nhập, một bảng bán, một bảng tồn kho tự tính và một bảng báo cáo. Excel không phải phần mềm bán hàng thật sự, nhưng với cửa hàng nhỏ, ít người dùng và vài chục đơn mỗi ngày, bộ mẫu này đủ để thay sổ tay trong giai đoạn đầu.

Bài này đưa mẫu cấu trúc đầy đủ, kèm công thức chép thẳng vào được, minh họa bằng một cửa hàng văn phòng phẩm và dụng cụ học sinh: nhiều mã hàng nhỏ, giá thấp, bán theo cái, hộp, ram. Cuối bài có phần nói rõ khi nào mẫu này hết đủ dùng, để bạn không cố kéo Excel quá giới hạn của nó.

Mẫu tổng quan: 5 sheet và vai trò từng sheet

Nguyên tắc quan trọng nhất: mỗi sự kiện chỉ nhập một lần, ở một nơi. Giá và tên hàng nhập ở danh mục; bán ra nhập ở sheet bán; còn lại do công thức tự tính.

  • DanhMuc: mã hàng, tên hàng, đơn vị tính, giá nhập, giá bán, mức tồn tối thiểu.
  • NhapHang: ngày nhập, mã hàng, số lượng, giá nhập, nhà cung cấp.
  • BanHang: ngày bán, mã hàng, số lượng, giá bán, giảm giá, hình thức thanh toán.
  • TonKho: tổng nhập, tổng bán, tồn hiện tại, cảnh báo sắp hết.
  • BaoCao: doanh thu, lãi gộp theo ngày và theo nhóm hàng.

Hãy đặt mỗi bảng ở dạng Excel Table (chọn vùng dữ liệu rồi nhấn Ctrl+T). Table tự mở rộng khi bạn thêm dòng, nên công thức không phải sửa vùng tham chiếu mỗi lần nhập thêm.

Sheet 1: DanhMuc - nền của cả hệ thống

Đây là sheet quan trọng nhất vì mọi sheet khác đều tham chiếu đến nó. Tạo các cột sau, hàng đầu là tiêu đề:

  1. A: MaHang (ví dụ VPP001 cho bút bi, VPP002 cho vở 96 trang)
  2. B: TenHang
  3. C: DonVi (cái, hộp, ram, cuốn)
  4. D: GiaNhap
  5. E: GiaBan
  6. F: NhomHang (bút viết, vở, giấy in, dụng cụ vẽ)
  7. G: TonToiThieu

Quy tắc đặt mã: ngắn, không dấu, không trùng và không bao giờ đổi sau khi đã bán. Cửa hàng văn phòng phẩm có nhiều biến thể (bút xanh, bút đỏ, bút đen), hãy cho mỗi màu một mã riêng thay vì gộp thành một dòng, nếu không tồn kho sẽ sai.

Tạo xác thực dữ liệu (Data Validation) cho cột MaHang ở các sheet khác để chọn từ danh sách này, tránh gõ sai mã, nguyên nhân lỗi phổ biến nhất của bảng tính bán hàng.

Sheet 2: NhapHang - ghi mỗi lần nhập

Cột đề xuất: A Ngay, B MaHang, C SoLuong, D GiaNhap, E ThanhTien, F NhaCungCap.

Công thức thành tiền ở ô E2:

=C2*D2

Nếu dùng Table, Excel sẽ điền công thức cho các dòng sau. Việc nhập giá nhập theo từng lần là cần thiết vì giá nhập thay đổi theo thời gian; nếu chỉ dùng giá nhập ở DanhMuc, bạn sẽ không biết lô nào nhập giá nào. Với cửa hàng văn phòng phẩm, giá giấy in tăng giảm theo mùa khai trường, nên cột này giúp so sánh các đợt nhập.

Sheet 3: BanHang - ghi mỗi dòng bán

Cột đề xuất: A Ngay, B SoBill, C MaHang, D TenHang, E SoLuong, F GiaBan, G GiamGia, H ThanhTien, I HinhThucThanhToan.

Công thức tự lấy tên hàng và giá bán từ danh mục. Giả sử bảng danh mục có tên tblDanhMuc:

D2: =XLOOKUP(C2, tblDanhMuc[MaHang], tblDanhMuc[TenHang], "Không có mã")
F2: =XLOOKUP(C2, tblDanhMuc[MaHang], tblDanhMuc[GiaBan], 0)
H2: =E2*F2-G2

Nếu phiên bản Excel của bạn chưa có XLOOKUP, dùng VLOOKUP hoặc INDEX kết hợp MATCH thay thế. Ví dụ với VLOOKUP: =VLOOKUP(C2, DanhMuc!A:E, 5, FALSE) lấy giá bán ở cột thứ 5. Hãy kiểm tra xem Excel của bạn dùng dấu phẩy hay dấu chấm phẩy để ngăn đối số, vì phụ thuộc cài đặt vùng và ngôn ngữ.

Cột SoBill gom nhiều dòng của cùng một khách. Cửa hàng văn phòng phẩm thường có đơn bán 5 đến 10 món cho một học sinh hoặc một lớp, nên nhóm theo số bill giúp tính tổng và in lại bill.

Sheet 4: TonKho - tồn tự tính, có cảnh báo

Sheet này liệt kê mỗi mã hàng một dòng, lấy mã từ DanhMuc. Các cột: A MaHang, B TenHang, C TongNhap, D TongBan, E TonHienTai, F TonToiThieu, G CanhBao.

C2: =SUMIFS(tblNhap[SoLuong], tblNhap[MaHang], A2)
D2: =SUMIFS(tblBan[SoLuong], tblBan[MaHang], A2)
E2: =C2-D2
G2: =IF(E2<=F2, "Cần nhập", "")

Thêm một dòng tồn đầu kỳ vào NhapHang khi bắt đầu dùng bảng tính (ghi ngày bắt đầu, số lượng đang có thật). Nếu bỏ bước này, tồn kho sẽ âm ngay từ ngày đầu.

Dùng Định dạng có điều kiện (Conditional Formatting) tô đỏ ô CanhBao để nhìn thấy ngay mặt hàng sắp hết. Cửa hàng văn phòng phẩm nên đặt mức tồn tối thiểu cao hơn cho nhóm bán nhanh như giấy in, bút bi, vở, nhất là vào tháng tựu trường.

Sheet 5: BaoCao - doanh thu và lãi gộp

Báo cáo ngày cần ba số: tổng doanh thu, giá vốn và lãi gộp. Đặt ngày cần xem ở ô B1, rồi:

Doanh thu:  =SUMIFS(tblBan[ThanhTien], tblBan[Ngay], B1)

Giá vốn tính bằng tổng số lượng bán nhân giá nhập của từng mã. Để làm được trong Excel thuần, thêm cột GiaVon vào sheet BanHang lấy giá nhập từ danh mục, với =E2*XLOOKUP(C2, tblDanhMuc[MaHang], tblDanhMuc[GiaNhap], 0), rồi:

Gia von:    =SUMIFS(tblBan[GiaVon], tblBan[Ngay], B1)
Lai gop:    =B3-B4

Cách này dùng giá nhập hiện hành trong danh mục, không phải giá nhập thực của từng lô, nên chỉ là ước tính. Nếu giá nhập biến động mạnh, bạn cần phương pháp tính giá vốn chính xác hơn; xem thêm bài cách tính lợi nhuận của cửa hàng để hiểu từng thành phần.

Để xem theo nhóm hàng, thêm cột NhomHang vào BanHang rồi tạo PivotTable: hàng là NhomHang, giá trị là tổng ThanhTien. Chỉ cần vài lần nhấp chuột, bạn thấy nhóm nào bán chạy.

Những lỗi làm hỏng bảng tính bán hàng

  • Nhập tên hàng bằng tay mỗi lần: mỗi biến thể chính tả là một mặt hàng khác trong SUMIFS. Luôn dùng mã.
  • Sửa trực tiếp số liệu cũ: không còn dấu vết ai sửa và sửa lúc nào. Muốn điều chỉnh, thêm dòng điều chỉnh mới.
  • Một tệp, nhiều người cùng mở: dễ ghi đè hoặc xung đột bản. Nếu cần nhiều người nhập, bạn đang chạm giới hạn của Excel.
  • Quên sao lưu: sao chép tệp mỗi ngày với tên có ngày, hoặc lưu lên dịch vụ lưu trữ đám mây có lịch sử phiên bản.
  • Công thức bị ghi đè bằng số: khóa các ô công thức (Protect Sheet) và chỉ cho nhập ở cột dữ liệu.

Giới hạn: khi nào Excel hết đủ dùng

Mẫu trên làm tốt việc ghi doanh số và tính tồn, nhưng thiếu những thứ sau: nhiều nhân viên cùng bán đồng thời, quét mã vạch tại quầy, in bill nhanh, phân quyền, nhật ký thao tác, đồng bộ nhiều chi nhánh. Các dấu hiệu bạn nên cân nhắc chuyển sang phần mềm bán hàng:

  • Bảng tính chạy chậm hoặc có hơn vài nghìn dòng bán mỗi tháng.
  • Có từ hai người cùng nhập số liệu hoặc có chi nhánh thứ hai.
  • Bạn mất nhiều thời gian đối chiếu tồn thực tế với tồn trên bảng tính.
  • Bạn cần khách tích điểm, in hóa đơn hoặc báo cáo công nợ.

Khi đó, đừng bỏ phí dữ liệu: danh mục hàng trong sheet DanhMuc là phần quan trọng nhất, nên giữ đúng định dạng để sau này nhập sang phần mềm. Bạn có thể xem giải pháp quản lý bán hàng aSeller tại aseller.vn và hỏi nhà cung cấp cách nhập danh mục hàng từ tệp bảng tính, vì hỗ trợ nhập dữ liệu có thể khác nhau giữa các gói.

Kết luận

Muốn tạo phần mềm bán hàng bằng Excel, hãy dựng năm sheet DanhMuc, NhapHang, BanHang, TonKho, BaoCao, bắt buộc dùng mã hàng, để công thức tự tính tồn và báo cáo. Bắt đầu bằng việc nhập danh mục và tồn đầu kỳ thật chính xác, vì sai ở bước này sẽ làm sai mọi con số sau đó. Khi cửa hàng cần nhiều người cùng bán hoặc có chi nhánh, đó là lúc chuyển sang phần mềm chuyên dụng.

Áp dụng ngay cho cửa hàng của bạn với aSeller

Phần mềm quản lý bán hàng đa kênh aSeller giúp bạn quản lý đơn hàng, kiểm kho, in hóa đơn và đối soát công nợ siêu tốc. Hoàn toàn miễn phí khởi đầu!