Mở cửa hàng tạp hóa cần bao nhiêu vốn? Bảng dự toán theo 3 quy mô
Khung dự toán vốn mở tạp hóa theo ba quy mô: nhóm chi phí, tỷ trọng, vốn lưu động và khoản dễ bị bỏ quên.
Mở cửa hàng tạp hóa cần bao nhiêu vốn? Bảng dự toán theo 3 quy mô
Câu hỏi "mở cửa hàng tạp hóa cần bao nhiêu vốn" không có một con số đúng cho mọi người. Cùng là tạp hóa, một quầy 15 m² đầu hẻm và một cửa hàng 60 m² mặt đường có nhu cầu vốn chênh nhau nhiều lần. Điều đáng làm là chia vốn thành các nhóm chi phí, ước tính từng nhóm theo quy mô của bạn, rồi chừa một khoản dự phòng để sống qua những tháng đầu chưa có lãi.
Bài này đưa ra khung dự toán theo ba quy mô: quầy nhỏ khu dân cư, cửa hàng tiện lợi vừa và mini market nhỏ. Các con số trong bài là giả định minh họa để bạn hình dung tỷ trọng, không phải báo giá thị trường. Giá thuê mặt bằng, giá hàng và chi phí thiết bị khác nhau theo khu vực và thời điểm, hãy hỏi giá thực tế tại nơi bạn định mở.
Vốn mở tạp hóa gồm những nhóm chi phí nào
Thay vì hỏi tổng cộng bao nhiêu, hãy tách vốn thành sáu nhóm. Mỗi nhóm có tính chất khác nhau: có nhóm chi một lần, có nhóm lặp lại hằng tháng.
- Mặt bằng: tiền cọc thuê (thường tính bằng một đến vài tháng tiền thuê), tiền thuê tháng đầu, chi phí sửa chữa nhỏ. Nếu nhà của gia đình thì chi phí này gần bằng không nhưng vẫn nên tính "giá thuê cơ hội" để biết cửa hàng có thật sự sinh lời.
- Hàng hóa đầu kỳ: khoản lớn nhất và hay bị ước tính thiếu. Đây là tiền bạn bỏ ra nhập hàng trước khi bán được đồng nào.
- Kệ, tủ, thiết bị: kệ sắt, tủ mát, tủ đông, cân, két tiền, camera, bảng hiệu.
- Công cụ bán hàng: máy tính hoặc điện thoại, máy in bill, máy quét mã vạch, phần mềm quản lý. Khoản này nhỏ so với hàng hóa nhưng quyết định bạn có biết mình đang tồn bao nhiêu hay không.
- Giấy phép và thủ tục: đăng ký hộ kinh doanh và các giấy tờ liên quan. Yêu cầu cụ thể tùy địa phương và mặt hàng, nên hỏi ủy ban nhân dân phường, xã hoặc cơ quan thuế quản lý.
- Vốn lưu động và dự phòng: tiền để trả lương, điện nước, tiền thuê và nhập bổ sung hàng trong các tháng đầu khi doanh thu chưa ổn định.
Quy mô 1: Quầy tạp hóa nhỏ ở khu dân cư
Đây là mô hình chủ cửa hàng tự đứng bán, diện tích khoảng 10 đến 20 m², chủ yếu bán nhu yếu phẩm: gạo, dầu ăn, nước mắm, mì gói, đồ uống, bánh kẹo, đồ dùng gia đình nhỏ. Khách chủ yếu là hàng xóm, mua lẻ nhiều lần mỗi tuần.
Cách phân bổ vốn hợp lý cho quy mô này thường nghiêng mạnh về hàng hóa. Ví dụ giả định, nếu bạn có tổng vốn 100 đơn vị: khoảng 50 đến 60 dành cho hàng đầu kỳ, 15 đến 20 cho kệ và tủ mát, 5 cho công cụ bán hàng và giấy tờ, phần còn lại 15 đến 25 giữ làm dự phòng. Nếu thuê mặt bằng, phần cọc sẽ lấy từ nhóm dự phòng, nên thực tế cần vốn lớn hơn.
Sai lầm hay gặp ở quy mô này là nhập hàng quá rộng. Bạn nhập đủ trăm mặt hàng cho kệ đầy đẹp, nhưng nhiều món bán rất chậm và chiếm vốn. Nên bắt đầu bằng nhóm bán nhanh, nhập số lượng vừa đủ cho một đến hai tuần, rồi mở rộng dựa trên dữ liệu bán thật.
Quy mô 2: Cửa hàng tiện lợi vừa, 30 đến 40 m²
Quy mô này thường có thêm tủ mát, tủ đông, quầy thu ngân riêng và đôi khi một nhân viên. Khách đa dạng hơn, mua cả đồ uống lạnh, đồ ăn nhanh, hàng tiêu dùng cá nhân. Số mặt hàng có thể từ vài trăm đến hơn một nghìn.
Khi có nhân viên và thiết bị lạnh, cơ cấu vốn đổi khác. Tủ mát và tủ đông là khoản thiết bị lớn, kèm chi phí điện hằng tháng cao hơn hẳn. Lương nhân viên và tiền thuê mặt bằng chuyển thành chi phí cố định hằng tháng, bạn cần đảm bảo vốn dự phòng đủ trả vài tháng.
Ví dụ giả định cho 100 đơn vị vốn: hàng đầu kỳ 35 đến 45, thiết bị lạnh và kệ 20 đến 25, mặt bằng và sửa chữa 10 đến 15, công cụ bán hàng 5 đến 8, dự phòng 15 đến 20. Tỷ trọng hàng hóa giảm so với quầy nhỏ vì thiết bị chiếm nhiều hơn. Ở quy mô này, việc có phần mềm bán hàng theo dõi tồn kho gần như là bắt buộc, vì số mặt hàng đã vượt quá khả năng ghi nhớ của một người.
Quy mô 3: Mini market nhỏ, 60 m² trở lên
Mini market có nhiều quầy kệ, hàng tươi sống hoặc hàng đông lạnh, thường từ hai đến ba nhân viên theo ca. Vì có hàng hạn sử dụng ngắn, rủi ro hao hụt và hàng cận date cao hơn nhiều so với hai quy mô trên.
Điểm đặc trưng của quy mô này là hàng đầu kỳ và vốn lưu động đều lớn, nhưng khoản dễ bị bỏ sót nhất lại là chi phí nhỏ cộng dồn: túi đựng, giấy in bill, điện cho tủ lạnh, bảo trì, hao hụt hàng tươi. Nhiều chủ cửa hàng chỉ tính "tiền hàng và tiền thuê" rồi bất ngờ khi chi phí vận hành vượt dự kiến.
Cách ước tính an toàn là tính vốn lưu động đủ cho ba đến sáu tháng chi phí cố định. Nếu chi phí cố định hằng tháng của bạn gồm thuê, lương, điện nước và các khoản nhỏ, hãy nhân lên và cộng với hàng đầu kỳ. Nếu con số tổng vượt khả năng, hãy giảm diện tích hoặc nhóm mặt hàng chứ đừng cắt dự phòng.
Cách tự lập bảng dự toán vốn trong 30 phút
Bạn có thể dùng một bảng tính đơn giản với bốn cột: Hạng mục, Số lượng, Đơn giá, Thành tiền. Làm theo các bước sau:
- Đi hỏi giá thực tế ít nhất ba nơi cho mỗi hạng mục lớn: tiền thuê mặt bằng, tủ mát, kệ, cân.
- Với hàng đầu kỳ, liệt kê 30 đến 50 mặt hàng bán nhanh nhất, ghi giá nhập và số lượng định nhập cho hai tuần đầu.
- Cộng chi phí cố định hằng tháng: thuê, lương, điện nước, internet.
- Nhân chi phí cố định với ba để ra vốn lưu động tối thiểu.
- Cộng tất cả rồi thêm 10 đến 15 phần trăm cho phát sinh ngoài dự kiến.
Sau khi có tổng, so với số tiền bạn thật sự có. Nếu thiếu, bạn có ba hướng: giảm quy mô, hoãn các thiết bị chưa cần (như tủ đông) hoặc thuê và trả góp thiết bị. Tránh vay ngắn hạn để nhập hàng đầu kỳ, vì bạn chưa biết hàng nào bán nhanh.
Bao lâu thì hoàn vốn và nên theo dõi chỉ số nào
Thời gian hoàn vốn phụ thuộc biên lợi nhuận, doanh thu hằng ngày và chi phí cố định, nên không nên tin những con số "hoàn vốn trong vài tháng" mà không có dữ liệu. Thay vào đó, hãy theo dõi ba chỉ số từ ngày đầu:
- Doanh thu mỗi ngày và số đơn mỗi ngày: để biết lưu lượng khách thật.
- Biên lợi nhuận gộp theo nhóm hàng: nhóm nào lời cao, nhóm nào chỉ kéo khách vào.
- Tồn kho và hàng bán chậm: mặt hàng nào nằm trên kệ quá lâu, chiếm vốn mà không quay vòng.
Nếu bạn muốn biết cách tính lãi ròng đúng, đọc thêm bài cách tính lợi nhuận của cửa hàng để tách giá vốn, chi phí cố định và lãi thật. Nhiều cửa hàng thấy "bán được nhiều" nhưng không có lãi vì chưa trừ đủ chi phí.
Những khoản dễ bị bỏ quên khi tính vốn
- Tiền hàng nợ nhà cung cấp: nếu nhà phân phối cho nợ, vốn đầu kỳ có thể nhẹ hơn, nhưng đến hạn trả bạn phải có tiền mặt.
- Hao hụt và hàng hết hạn: với hàng tiêu dùng nhanh, hãy tính một tỷ lệ hao hụt nhỏ, chứ không coi mọi hàng nhập đều bán hết.
- Sửa chữa thiết bị: tủ mát hỏng giữa mùa nóng là khoản chi ngoài kế hoạch, kèm hàng hỏng.
- Khuyến mãi khai trương: quà tặng, giảm giá, tờ rơi cũng là chi phí vốn.
- Lương của chính bạn: nếu tự đứng bán, hãy tính một mức thu nhập tối thiểu của chủ để so sánh với lãi thực tế.
Sau khi đủ vốn: các bước tiếp theo
Khi đã có bảng dự toán và đủ vốn, bước tiếp theo là chuẩn bị mặt bằng, giấy tờ, danh mục hàng và công cụ bán hàng. Bài cách mở cửa hàng tạp hóa đi qua quy trình mở cửa theo thứ tự việc phải làm, còn bài này tập trung vào con số. Phần mềm bán hàng nên được cài trước ngày khai trương để nhập danh mục và giá ngay từ đầu; bạn có thể xem giải pháp tại aseller.vn và so với nhu cầu thật của cửa hàng.
Kết luận
Vốn mở tạp hóa nên được trả lời bằng bảng dự toán theo quy mô, không bằng một con số chung. Hàng đầu kỳ chiếm phần lớn vốn ở quầy nhỏ, thiết bị lạnh và chi phí cố định chiếm nhiều hơn ở cửa hàng vừa, còn vốn lưu động quan trọng nhất ở mini market. Hãy tự hỏi giá thực tế, lập bảng bốn cột, chừa dự phòng ít nhất ba tháng chi phí cố định và theo dõi doanh thu, biên lợi nhuận, tồn kho từ ngày đầu. Làm vậy, bạn biết mình cần bao nhiêu vốn và còn biết khi nào vốn đang bị chôn trong hàng bán chậm.
Áp dụng ngay cho cửa hàng của bạn với aSeller
Phần mềm quản lý bán hàng đa kênh aSeller giúp bạn quản lý đơn hàng, kiểm kho, in hóa đơn và đối soát công nợ siêu tốc. Hoàn toàn miễn phí khởi đầu!